11 February 2010บาดแผลฟกช้ำและการดูแล

เนื่องจากวันนี้มีพี่สาวคนนึงมาถามผม เพราะแกประสบอุบัติเหตุตกบันไดจากการเล่น BlackBerry Massaging (BBM) แล้วทีนี้เธอก็เกิดรอยฟกช้ำบริเวณข้อเท้า ซึ่งจริงๆ แนวทางการจัดการเรื่องพวกนี้ควรเริ่มที่สาเหตุครับ คือ การงดเล่นโปรแกรม Chat ระหว่างที่เดิน แต่ถ้าจะแก้ปัญหาที่ปลายเหตุก็มีเยอะแยะเลย เช่น application ที่เลือกใช้ควรมีการป้ององกันอุบัติเหตุเหล่านี้ เช่น ใช้กล้องถ่ายรูปให้เรามองทะลุเห็นข้างหลังได้ แล้วเราเดิน chat ไปด้วยได้ เวลาเดินไป tweet ไป เราจะได้เห็นทาง แต่การทำ app แบบนั้น ผมทำไม่เป็น วันนี้ผมก็มาบอกการดูแลเรื่องปลายเหตุอีกวิธี นั่นคือ การดูแลแผลฟกช้ำ

การฟกช้ำมันคืออะไร

จริงๆ การฟกช้ำหรือ Bruise ที่มากกว่าภายนอก แต่นิยามของคำว่าฟกช้ำคือมีการรั่วของเลือดออกมาบริเวณเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังโดยรอบๆ ส่วนมากจะเกิดจากแรงกระแทก หรือพวก blunt forces ซึ่งจะทำให้หลอดเลือดเล็กๆ ใต้ผิวหนังแตกและมีเลือดรั่วไหลออกมา

โดยเลือดที่ออกมาในชั้นผิวหนังช่วงแรกๆ เราจะเป็นสีแดงๆ แต่จากนั้น มันจะค่อยๆ เปลี่ยนสีไปเป็นสีม่วง/เทา สีเขียว และกลายเป็นสีน้ำตาลในที่สุด ซึ่งการเปลี่ยนสีของมัน เกิดจากเลือดที่ไหลรั่วออกมาถูกแปรสภาพและทำลายไป ซึ่งแต่ละช่วงก็ให้สีที่ต่างกัน โดยขบวนการเปลี่ยนสีจะใช้เวลาประมาณ 7-10 วัน ตั้งแต่เลือดไหลรั่วออกมาจากหลอดเลือดที่ได้รับความเสียหาย

ถ้าการฟกช้ำมีแค่ เลือดออกใต้ผิวหนังก็ไม่มีอะไรมาก แต่ที่มีอะไรคือการบาดเจ็บต่ออวัยวะข้างเคียงหรือ Assocoiated injury เช่น หกล้มหัวกระแทก มีกระดูกหัก หรือมีการฉีกขาดของกล้ามเนื้อร่วมด้วย

การดูแลบาดแผลฟกช้ำ

เมื่อเข้าใจพื้นฐาน การเกิดโรคแล้ว เราก็ลองมาจัดการมันดูครับ เพราะการดูแลในช่วงแรกนั้นสำคัญมากครับ

อย่างแรกคงเป็นการ ห้ามเลือดที่ออกมา รวมทั้งลดการบอบช้ำและการอักเสบของกล้ามเนื้อและโครงสร้างต่างๆ โดยสิ่งที่ทำอันดับแรก ก็คือ การประคบเย็นครับ ตั้งแต่รู้ตัวว่าบาดเจ็บก็ประคบเลยครับ ไม่ต้องรอให้บวมหรือเห็นรอยช้ำ อาจใช้ก้อนน้ำแข็งหรือ Hot-Cold pack ก็ได้ ช่วงเวลาในแต่ละตำรามีต่างกัน บ้าง แต่ส่วนมากอยู่ในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรก โดยมีเทคนิคการประคบนิดนึงคือเราอาจเอาผ้าห่อเจลฟ้าหรือถุงน้ำแข็งก่อนชั้นนึง ถ้ามันเย็นมากไป โดยการประคบเย็นจะช่วยลดทำให้หลอดเลือดมันหดตัว เลือดไหลซึมออกมาลดลง และยังลด enzymes และสารต่างๆ ที่เกี่ยวกับการอักเสบลงอีกด้วย

ส่วนเรื่องการทายาวันแรก อาจไม่จำเป็นมากเท่าไหร่ครับ ถ้าอยากทายามากๆ ก็เป็นพวก Voltaren emulgel, reparil gel, หรือ Counterpain cool ครับ สังเกตว่ายาพวกนี้ทาแล้วจะไม่ร้อนครับ จะออกแนวเย็นๆ หรือเฉยๆ มากกว่า โดยการทายาก็ทาบางๆ ครับ ไม่ต้องทาหนาเตอะ เพราะส่วนที่ยาจะทำงานจะเป็นเพียงชั้นที่มันสัมผัสผิวกับเราเพียงชั้นเดียว นอกจากนั้นการพันผ้าหรือ bandage จะช่วยเรื่องการดูดซึมตัวยาลงสู่ชั้นผิวหนังได้เพิ่มขึ้นด้วย

นอกจากการประคบเย็นแล้ว ในช่วงวันแรกที่แนะนำให้ทำคือ การพักครับ อย่าไปขยับบริเวณนั้นมาก เช่น หลีกเลี่ยงการเดินช๊อปปิ้งไรงี้ และยังแนะนำการยกขาสูงด้วย ไม่ต้องสูงถึงยิมนาสติกนะครับ เอาแค่อวัยวะส่วนปลายสูงกว่าแผลฟกช้ำก็พอ เช่น ตอนนอนก็หาหมอนมาหนุนซักใบ

ส่วนสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในช่วงวันแรกคือ การบีบนวดและการทายาที่มีส่วนผสมของ Methylsalicylate เช่น Counterpain, Neotica balm หรือแม้แต่ยาหม่อง

ต่อไปหลัง 24-48 ชม. ช่วงนี้ให้เปลี่ยนจากประคบเย็นเป็นประคบอุ่นแทน ถ้าถามอุ่นแค่ไหน เอาแบบให้เรารู้สึกสบายๆ ครับ โดยประมาณ 40 องศา และช่วงนี้ก็สามารถทายาที่ห้ามทาช่วงแรกๆ ได้ครับ เพราะพวกยานี้ให้ฤทธิ์คล้ายๆ กับการประคบอุ่น คือ มันทำให้หลอดเลือดขยายตัว โดยเค้าเชื่อว่าการที่หลอดเลือดขยายตัวจะช่วยเอาพวกเลือดที่ค้างอยู่ออก และก็ให้มีเลือดใหม่ๆ พาสารอาหารและ oxygen มาเลี้ยงและซ่อมแซมเนื้อเยื่อ

ส่วนการพันผ้าไม่ใช่สิ่งที่ต้องทำเสมอไป จะพันก็ดีไม่พันก็ได้ ถ้าพันไม่เป็นหรือไม่มีใครพันให้ก็โอเคครับ ส่วนการนวดควรหลีกเลี่ยงครับ


Tags: , , ,
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (4 votes, average: 4.00 out of 5)
Loading...Loading...

66 Responses to “บาดแผลฟกช้ำและการดูแล”

  1. Taa says:

    เคยเป้นค่ะ. ก้อนแข้งๆคือเลือด ถ้ามันออกมาไม่ได้มันจะแข้งจนเป้นก้อน

  2. กร says:

    ล้มหัวฟาดพื้นปูดเท่ากำปั่นเลยค่ะ
    ปะคบเย็นแล้วรู้สึกปวดหัวตุบๆจะเป็นไรมากไหมคะ ต้องไปโรงพยาบาลไหมคะ
    ไม่สะดวกในการเดินทางค่ะ

Leave a Reply

Spam Protection by WP-SpamFree